Menu

Adviesbrief 2020: Thema CultuurProfielSchool

 

Op de CultuurProfielschool is er veel aandacht voor kunst en cultuur. De leerlingen halen uiteindelijk een gewoon einddiploma en kunnen dan nog alle kanten uit.

 

link naar YouTube Cultuureducatie, een manifest. Deze video gaat over het manifest van de Cultuurprofielscholen. Kijk waarom volgens deze scholen creativiteit, innovatie en samenwerking cruciaal zijn om jezelf te leren kennen.

 

 

Wat is een CultuurProfielschool?

Op een Cultuurprofielschool staat identiteitsontwikkeling van leerlingen door kunst en cultuur centraal (1). Dit aanbod krijgt op verschillende Cultuurprofielscholen vorm in kunst- en cultuurvakken, culturele activiteiten en een uitgebreid buitenschools programma. Voorbeelden van activiteiten zijn tekenen, vloggen, zingen, dansen, spelen, fotograferen, bouwen en game-ontwerp. Leerlingen leren zichzelf én de ander beter kennen, en ontwikkelen legio vaardigheden zoals samenwerken, verbeelden en experimenteren. Leerlingen kiezen bovendien zelf wat past bij hun leerstijl, interesse en talenten. De leus van de CPS is niet voor niets ‘cultuur leert anders’.

Elke school vult het cultuurprofiel anders in (2). De ene school gaat bijvoorbeeld de breedte in, waarbij kunst voor elke leerling een belangrijk deel van de lessen is. Een andere school kiest er juist voor om de diepte in te gaan met leerlingen en stelt talentontwikkeling voorop. Op iedere Cultuurprofielschool worden de ambities en bijbehorende koers beschreven in het Cultuurprofielplan.

Een voorbeeld

Cultuurprofielschool het Amadeus Lyceum in Vleuten formuleert de ambitie als volgt: “Leerlingen begeleiden en ondersteunen in de volle breedte van hun ontwikkeling en hun leerproces, zodat zij zelfstandig, zelfsturend en zelfverantwoordelijk in de samenleving staan en daar (nu en in de toekomst) een maatschappelijke bijdrage aan kunnen leveren.” (3). Deze ambitie wordt in de praktijk gebracht via het cultuurcurriculum, met bijvoorbeeld de mogelijkheid examen te doen in drama, muziek en beeldend. De school is gevestigd in een CultuurCampus, waarin ook organisaties als de bibliotheek en het wijkcultuurhuis zijn gehuisvest. Met deze partners werkt de school regelmatig samen.

Voor wie is een CultuurProfielschool?

Een leerling op een Cultuurprofielschool kiest voor:

  • een uiteenlopend aanbod in kunst en cultuur, in samenhang met andere vakken;
  • de kans om talent en/of interesses verder te ontdekken en ontwikkelen;
  • leren in creatieve en inspirerende omgevingen met vakdeskundigen, media-apparatuur, met eigen keuze uit uiteenlopende materialen, vorm en presentatie mogelijkheden;
  • het maken van werk dat ergens over gaat: vanuit persoonlijke, politieke, sociale, culturele en duurzame thema’s;
  • een school die een samenwerking heeft met culturele instellingen;
  • projectweken en buitenschools leren;
  • ruimte om nieuwsgierig te zijn en te experimenteren.

Waarom een CultuurProfielSchool?

Cultuurprofielscholen delen de overtuiging dat kunst en cultuur een onmisbare bijdrage leveren aan de culturele, sociaal-emotionele, intellectuele en sensomotorische ontwikkeling van (jonge) mensen. Daarbij vinden ze kunst en cultuur een belangrijke voorwaarde om succesvol te kunnen leren (4).

Op een Cultuurprofielschool is er vaak samenhang tussen de kunst- en niet-kunstvakken. Door deze integratie van verschillende domeinen krijgt de lesstof meer betekenis, wat het opnemen van kennis en het ontwikkelen van vaardigheden bevordert. Ook is het goed voor de hersenen om verbindingen te leggen tussen kennis, emotie, beweging en sociale interactie (5). Op CultuurProfielScholen is hier extra aandacht voor via disciplines als drama en dans.

Wat is de kwaliteit van de CultuurProfielschool?

Cultuurprofielscholen bestaan vanaf 2004, toen een flink aantal middelbare scholen hun cultuurprofiel met ondersteuning van het ministerie van OCW konden ontwikkelen. Veruit de meeste Cultuurprofielscholen worden met een voldoende beoordeeld door de Inspectie.

Vanuit de wil een bijdrage te leveren aan de structurele inbedding en het waarborgen van de kwaliteit van kunst- en cultuureducatie, is in november 2007 de Vereniging CultuurProfielScholen (VCPS) opgericht (6). Middels deze landelijke vereniging wisselen de Cultuurprofielscholen onderling informatie uit via bijeenkomsten en gesprekken, en ondersteunen elkaar bij ontwikkelingsvraagstukken. Kwaliteitszorg en de visitatieprocedure staan centraal binnen het beleid van de VCPS (7).

Zes criteria

Bij de visitaties gaat het zowel om de periodieke beoordeling van de kenmerken van het onderwijs (iedere vier jaar), als om beoordeling voor de toekenning van lidmaatschap (de ‘toetredingsvisitatie’). De zes criteria die hierin gebruikt worden, zijn: centraal beleidspunt (zoals een cultuurcoördinator), randvoorwaarden, vastgelegde visie/doelen, curriculum, samenwerking en communicatie, kwaliteitszorg. Leuk om te weten: voor het vaststellen van een ‘verankeringsmaat’ voor de borging van cultuuronderwijs in ander onderzoek, zijn de criteria van de VCPS gebruikt (8).

Onderzoek

Door regelmatig deel te nemen aan onderzoek, blijven de scholen hun onderwijs monitoren, ontwikkelen en verbeteren. In (nog lopend) onderzoek naar toekomstgericht onderwijs door het Kohnstamm Instituut nemen een aantal Cultuurprofielscholen deel (9). In het onderzoek gaat het om de vraag hoe scholen werken aan doelen als zelfsturing, persoonsvorming, kritisch denken, creativiteit, samenwerken en maatschappelijke bewustwording. De unieke aanpak van verschillende Cultuurprofielscholen blijkt goed aan te sluiten op vraag van de veranderende maatschappij.

Is er een CultuurProfielschool in de buurt?

Er zijn 46 middelbare scholen verspreid in Nederland die zich een CultuurProfielSchool mogen noemen. Alle schoolportretten zijn te vinden op de website van de Cultuurprofielscholen.

Via de SchoolWijzer van de VO Gids kunt u meer informatie vinden over de Cultuurprofielscholen in uw regio. Vul uw postcode in, zoek en filter de resultaten vervolgens door onder Thema de CultuurProfielSchool aan te vinken.

Meer weten?

Wilt u meer weten over de Cultuurprofielscholen?

 Bronnen in de tekst

(1) ‘Cultuur leert anders’. Website
(2) Drulman (2018). ‘Integratie van kunstonderwijs’, Masterscriptie ArtEZ. Online PDF
(3) Amadeus Lyceum (2017). ‘Schoolplan’. Download via website
(4) ‘Cultuureducatie, een manifest’. Online PDF
(5) Kunstzone (2017). Artikel: ’Wat schieten we op met kunst?’. Online PDF
(6) ‘Wat is een CultuurProfielSchool?’. Website
(7) Oud & Y. Emmelot (2010). ‘De Visitatieprocedure Cultuurprofielscholen’. Kohnstamm Instituut. Online PDF
(8) van der Vegt (2017). ‘Wat zijn de ontwerpcriteria voor effectieve samenwerking tussen scholen en educatieve partners’. NRO. Online PDF
(9) Volman, A. Raban, I. Heemskerk, G. Ledoux & E. Kuiper (2018). ‘Toekomstgericht onderwijs’. Kohnstamm Instituut. Online PDF

Geschreven door Sabine Upperman,
bewerkt door Inge van Es (2021)