Adviesbrief zelfstandig gymnasium

Zit er in jouw klas een leerling met vwo-advies die leergierig, eigenwijs en breed geïnteresseerd is? Iemand die altijd alles wil weten en regelmatig creatieve of kunstzinnige oplossingen voor vraagstukken heeft? Dan kan deze leerling voor de brede, algemene ontwikkeling van een gymnasium kiezen.

“Waar je ook vandaan komt, je bent hier onder gelijkgestemden. Voor mij is dit de school waar alles op zijn plek valt. Ik voel dat ik hier echt helemaal mezelf kan zijn. Echt iedereen hoort erbij en we hebben het gezellig. Je leert hier ook veel.”

Kristo Dumoulin, Stedelijk Gymnasium Schiedam

Wat is een zelfstandig gymnasium?
Voor wie is een zelfstandig gymnasium?
Waarom een zelfstandig gymnasium?
Wat is de kwaliteit van een zelfstandig gymnasium?
Zijn er zelfstandige gymnasia in de buurt?
Meer weten?

Wat is een zelfstandig gymnasium?

Onder het voortgezet wetenschappelijk onderwijs vallen het atheneum en het gymnasium. Ze leiden beide op voor de universiteit, maar ze zijn niet hetzelfde. Het verschil zit vooral in het aantal vakken. Op een gymnasium krijgen leerlingen naast de gewone vakken ook Grieks en Latijn.

Daarnaast maken leerlingen kennis met de klassieke cultuur tijdens Klassieke Culturele Vorming. Uit de klassieke teksten leren leerlingen over oude filosofen, over de vroege democratie en geneeskunst, over tijdloze architectuur en kunst, over epische vertellingen en religies. Om het gymnasiumdiploma te behalen, doen de leerlingen eindexamen in Grieks en/of Latijn.

Naast de gymnasiumafdelingen binnen scholengemeenschappen zijn er zelfstandige gymnasia. Dit noemen we ook wel categoriale scholen, scholen waar alleen een gymnasiumopleiding te volgen is. Meestal gaan er gemiddeld 750 leerlingen naar het zelfstandig gymnasium.

Extra vakken

Het gymnasium bereidt leerlingen voor op een academische vervolgopleiding. Leerlingen ontwikkelen daarom een onderzoekende basishouding. Naast de algemeen vormende vakken kan een leerling ook extra vakken volgen, bijvoorbeeld filosofie, debat, toneel of Spaans. Uiteraard alleen als de school dit aanbiedt. Met dit extra aanbod wordt een leerling uitgedaagd het beste in zichzelf naar boven te halen. Een leerling hoeft niet bang te zijn ‘raar’ gevonden te worden om nog even de bibliotheek in te duiken of een leraar om meer informatie te vragen.

Voor wie is een zelfstandig gymnasium?

Op het zelfstandig gymnasium zitten getalenteerde en ambitieuze leerlingen, die graag leren en dat ook willen laten zien. Het is een omgeving waarin leerlingen en leraren elkaar stimuleren en uitdagen. Het gymnasium is geschikt voor leerlingen die:

meer kunnen, meer willen, een extra stapje willen zetten
een brede belangstelling hebben en nieuwsgierig zijn
het leuk vinden om (kritische) vragen te stellen en te discussiëren
extra uitdaging nodig hebben
over doorzettingsvermogen beschikken
oplossingen willen zoeken voor vraagstukken in taal, techniek, wetenschap en gezondheid
geïnteresseerd zijn in de invloed van de klassieke oudheid op het leven van nu

De meeste gymnasiasten stromen direct door naar de universiteit, terwijl een klein percentage praktijkgericht onderzoek leert doen op een hogeschool. Maar eerst een tussenjaar doen komt ook regelmatig voor.

Waarom een (zelfstandig) gymnasium?

Over Grieks en Latijn wordt vaak gevraagd wat een kind met deze dode talen moet. Het verwerven van deze kennis op zichzelf is al zeer waardevol. Misschien alleen al om boeken in een klassieke taal te kunnen lezen…

Dankzij deze ‘dode’ talen leren leerlingen bijvoorbeeld systematisch denken en werken. De talen wijken op veel punten af van wat ze gewend zijn: het schrift, de grammatica, de zinsvolgorde. Zelfs voor makkelijk lerende kinderen is het vaak een flinke uitdaging om de talen onder de knie te krijgen. Door hun taalvaardigheid en hun analytisch vermogen te vergroten, verwerven ze eigenschappen die in de toekomst van pas komen. En op de korte termijn handig zijn. Deze leerlingen hebben minder moeite met andere, moderne talen aanleren. Bovendien zijn alle teksten ware klassiekers, met schatten aan informatie over filosofie, politiek en kunst.

In dit filmpje vertellen oud-gymnasiasten over hun schooltijd (klik op de afbeelding).

Wat is de kwaliteit van een zelfstandig gymnasium?

Uit het jaarlijkse overzicht van de gymnasia blijkt dat het slagingspercentage meestal boven de 90% ligt. In onderzoek naar excellente leerlingen door het Platform Talent voor Technologie waren gymnasiasten sterk oververtegenwoordigd in de groep van 20% best presterende vwo-leerlingen. Opvallend is dat veel van deze excellente leerlingen kiezen voor een studie in de techniek of gezondheidszorg. Ook stappen ze minder vaak over naar een andere opleiding dan hun leeftijdsgenoten.

Zijn er zelfstandige gymnasia in de buurt?

Leerlingen die naar het gymnasium willen, kunnen terecht op 41 (zelfstandige) gymnasia in Nederland, zoals de kaart laat zien. Ook zijn er veel scholengemeenschappen met een gymnasium-afdeling.

Vul in de SchoolWijzer van de VO Gids je postcode in en filter de resultaten door bij het onderwijsaanbod ‘Gymnasium’ of ‘Gymnasium zelfstandig’ te selecteren.

Meer weten?

Wil je meer weten over de gymnasia in Nederland? Op Stichting Het Zelfstandig Gymnasium vind je meer algemene informatie, brochures en lesmodules. Wat leerlingen op een gymnasium zelf kunnen ontdekken en ontwikkelen (maakonderwijs), daarover vertelt docent Jean-Pierre Nelk in deze video op Leraar24 meer.

Terug naar adviesbrieven