Menu

Adviesbrief 2018 nr. 13: vmbo-gemengde leerweg

door Lucy Beker, hoofdredacteur VO Gids.

Zoek de verschillen: theoretische leerweg of gemengde leerweg

Van de vier leerwegen die het vmbo officieel biedt, is er eentje relatief onbekend: de gemengde leerweg. Deze leerroute verschilt heel weinig van de theoretische leerweg en wordt in de praktijk weinig gekozen. In de toekomst wordt de gemengde leerweg waarschijnlijk samengevoegd met de  theoretische leerweg.

Niveau vmbo-leerwegen

Qua niveau zijn de gemengde (gl) en de theoretische leerweg (tl) identiek. Beide leerwegen geven toegang tot het middelbaar beroepsonderwijs niveau 3 en 4 en de havo. Het vmbo kent daarnaast nog de basisberoepsgerichte leerweg (bb) en de kaderberoepsgerichte leerweg (kb). De basisberoepsgerichte leerweg geeft toegang tot mbo-niveau 2. De kb-leerweg zit qua niveau tussen bb en gl/tl in en geeft toegang tot mbo niveau 3 en 4, maar niet tot de havo.

Praktijk en theorie

Het enige verschil tussen de gemengde leerweg en de theoretische leerweg is dat gl-leerlingen 4 uur per week les krijgen in een praktijkvak, terwijl de tl-leerlingen alleen algemeen vormende theorievakken volgen. De tl-leerweg wordt daarom soms nog mavo (middelbaar algemeen voortgezet onderwijs) genoemd. Ter vergelijking: in de kader- en basisberoepsgerichte leerweg krijgen de leerlingen naast theorievakken 12 uur per week praktijklessen.

Voorkeur voor tl

De gl-leerweg bereidt door de beroepsgerichte component iets beter voor op een mbo-opleiding en tl iets beter op de havo. Maar het verschil is minimaal, en in de praktijk stapt ruim de helft van de gl-leerlingen in het laatste jaar toch nog over naar tl. Dat is mogelijk, omdat het niveau gelijk is. Ouders lijken een voorkeur te hebben voor het tl-diploma. Hierdoor verdwijnt het gl-diploma steeds meer naar de achtergrond en bieden scholen de gemengde leerweg niet altijd aan, hoewel het formeel een erkende route is.

Samenvoeging gl en tl

De vorige minister van onderwijs, Jet Bussemaker, kondigde in februari 2017 aan de gl- en tl-leerweg te willen samenvoegen tot één opleiding met een meer praktische invulling. Daarmee wil ze vooral de aansluiting op het vervolgonderwijs verbeteren. Want tachtig procent van de tl-leerlingen leert verder op het mbo, maar krijgt uitsluitend een theoretische voorbereiding op dat beroepsonderwijs. Tegelijkertijd sluit het huidige curriculum van die theoretische vakken ook onvoldoende aan op de havo. Veel vmbo-scholen hebben dit laatste probleem al onderkend. Zij bieden tl-leerlingen die naar de havo willen, in de bovenbouw een speciaal programma om de overstap te versoepelen.

Inhoud nieuwe leerroute

Het is de bedoeling dat de nieuwe leerroute waarin gl en tl worden gecombineerd, een beroepsgerichte component krijgt. Een praktijkvak dus, ‘omdat de meeste leerlingen meer uitdaging ervaren in praktische vormen van onderwijs met opdrachten en projecten’, aldus de minister. Maar ook omdat de meeste tl-leerlingen verder leren op het mbo. Het betekent echter niet dat álle leerlingen straks een echt praktijkvak krijgen. Het mag ook een tussenvariant zijn zoals informatietechnologie. Daarnaast wordt ook de inhoud van de theoretische vakken van gl en tl aangepast, om de aansluiting op de havo te verbetering. Via een wetswijziging wordt het onderscheid tussen gl en tl opgeheven. Een voorstel hiertoe wordt medio 2018 verwacht.

Handige links

• Meer informatie over de vier leerwegen in het vmbo.

• Meer informatie over de toekomst van de gemengde en de theoretische leerweg  in de Kamerbrief over sterk beroepsonderwijs van 20 februari 2017.

Doorstroomschema met exameneisen voor de verschillende vmbo-leerwegen.