In de VO Gids editie 2027 hebben we aan het stappenplan opdrachten toegevoegd. Daarmee kunnen leerlingen uit groep 7 en 8 het proces van schoolkeuze voor zichzelf vastleggen. Leerlingen en hun ouders of verzorgers krijgen daarmee inzicht in de redenen waarom een bepaalde school en onderwijsconcept hen aanspreekt.
Voor leerkrachten van groep 7 en 8 zetten we alle 6 stappen op een rijtje met de pdf van de opdracht erbij. Als leerlingen de opdrachten al hebben gemaakt in hun VO Gids, dan print je een kopie om aan hen te geven om het nog eens te doen. Of je zet de pdf op het digibord en bespreekt deze samen met de leerlingen voordat ze ermee aan de slag gaan.
In de uitleg bij stap 1 ligt de nadruk op verkennen wat de leerling leuk vindt om te doen en wat voor school bij hen past. Hebben ze een ambitie om topsporter te worden? Willen ze de hele dag sleutelen aan apparaten? Willen ze graag op het toneel staan?
Door deze 5 vragen te beantwoorden reflecteren leerlingen op zichzelf. En het geeft jou als leraar een beeld wat hen individueel aanspreekt. Daardoor krijgen ze een idee over de school die bij hen past.
In deze stap krijgen leerlingen uitleg over de procedure van het schooladvies in januari, februari en maart. Daarnaast wordt ook verteld welke vormen van onderwijs er zijn en wat een leerling kan verwachten op een school met dat soort onderwijs.
Er zijn veel pagina’s voor de leerling en de ouders of verzorgers om door te nemen. Het is daarom aan te bevelen om met leerlingen te bespreken over welk onderwijsconcept ze vragen hebben en uitleg te geven bij de verschillende niveaus.
Omdat leerlingen en hun ouders of verzorgers kunnen kiezen uit verschillende onderwijsconcepten, is het aan te raden dat leerlingen van zichzelf weten hoe ze het beste leren. Sommige leerlingen gedijen het beste als ze klassikaal les krijgen. Anderen willen juist het heft in eigen handen nemen en bepalen wat ze wanneer doen.
Een schooltype moet dus ook aansluiten op de leerstijl van de leerlingen. In deze opdracht stellen ze vast welke leerstijlen zij hebben in een leerkompas. Deze is gebaseerd op de leerstijlentest van Kolb. Door dit kompas te maken ontdekken leerlingen dat er verschillende manieren zijn om een diploma te behalen.
Opdracht bij stap 3: Ontdek je leerstijl
Sommige leerlingen krijgen het schooladvies voor algemeen onderwijs, maar willen dan wél nog iets daarnaast. Misschien dromen ze ervan om in de toekomst in het buitenland te wonen en nu alvast de taal van dat land leren. Of ze willen buiten werken en zijn heel begaan met het klimaat en de natuur.
Met deze opdracht gaan ze fantaseren over hun ideale school waar ze en hoe een dag op hun droomschool eruit ziet. Jij kunt hen stimuleren om hun fantasie uit te leven. Misschien wel door hen ook een aanvullende opdracht te geven om er beeld bij te maken (tekenen, foto, video).
Opdracht bij stap 4: Hoe ziet je droomschool eruit?
Leerlingen krijgen soms van familieleden of oudere kinderen te horen hoe het is op de middelbare school. Soms is dat een beeld dat niet meer past bij hoe het er nu aan toegaat. Bovendien vinden kinderen het soms lastig om onderscheid te maken tussen wat een ander vindt en hun eigen mening of idee. Dan kunnen ze nerveus worden over de overstap naar de middelbare school. Die spanning is niet prettig.
Jij kunt hen helpen om tegemoet te komen aan hun verwachtingen. In deze opdracht bedenken leerlingen een aanpak voor de eerste periode in de brugklas. Ze ontwikkelen een strategie die past bij hun karakter en persoonlijkheid. En bij de school waarvoor ze kiezen.
Na 5 stappen gaan leerlingen erop uit om alleen of samen met ouders of verzorgers open dagen te bezoeken van scholen in hun regio. Belangrijk voor beide partijen is dat ze achter een bepaalde keuze kunnen staan. Soms vinden mensen het lastig om in de praktijk te vergelijken wat er goed is aan scholen maar ook om helder te krijgen wat ze niet bevalt. Iemand kan gevoelig zijn voor een bepaalde omgeving maar dan de nadelen uit het oog verliezen.
Ieder kind moet daarom voor zichzelf kunnen bepalen wat leuk en niet leuk is. Een mindmap maken is dan ook een goede manier om een overzicht te krijgen van hun ervaringen. Stimuleer je leerlingen om dit serieus aan te pakken. Geef ze de tijd en ruimte om er een mooie plaat van te maken.