creatieve lessen en doe-opdrachten voor in de klas
Om de belangrijke overstap naar de middelbare school leuker te maken, kun je creatieve lessen en doe-opdrachten doen met je leerlingen. Door te tekenen, schilderen, knippen en plakken verbeelden kinderen hun toekomst op de school van hun keuze. Vraag je leerlingen op te schrijven hoe zij nu denken over zichzelf en hoe zij hun toekomst zien. Of laat ze anderen interviewen over hun ervaringen, misschien via video of een podcast.
Hieronder vind je verschillende opdrachten met hun uitvoeringsvorm.
Tekenen, knippen, plakken
Door te tekenen, schilderen, knippen en plakken verbeelden kinderen hun toekomst op de school van hun keuze.
- Teken je droomschool: Leerlingen ontwerpen de school van hun dromen, een school waar ze zich thuis voelen, waar ze op hun gemak zijn, waar een schooldag verloopt zoals zij dt graag zouden willen. Hoe ziet die droomschool eruit? Hoe ziet een ideaal leslokaal eruit? Waar eten ze hun lunch en wie maakt die?
- Ontwerp je eigen schoolposter: Vraag je leerlingen een middelbare school te kiezen die hun aanspreekt en interessant vinden. Ze kunnen kiezen voor een school uit het bestand in de VO Gids. In kleine groepjes maken kinderen een poster voor die school vanuit hun eigen beeld hoe het daar is. Wat er leuk aan die school? Wat leer je er? Hoe reis je ernaartoe?
- Strip of cartoon: Wat iedereen aanspreekt, kinderen en volwassenen, is een goed verhaal. Vraag je leerlingen alleen of in groepjes een strip (beeldverhaal) te tekenen over een leerling die op zoek is naar de juiste middelbare school. Het mag ook een cartoon zijn. De leerlingen mogen zelf bedenken of ze een digitale versie maken. Bereid ze erop voor door uit te leggen wat de belangrijkste kenmerken zijn van een strip en cartoon.
- Mijn middelbare school: Geef je leerlingen een stapel tijdschriften en laat ze een moodboard maken, waarmee ze hun gevoelens, dilemma’s, ervaringen, gesprekken over de schoolkeuze weergeven.

Schrijven voor jezelf
Vraag je leerlingen om op te schrijven hoe zij nu denken over zichzelf en hoe zij hun toekomst zien. Ook in gedachten terugkijken op de stap die ze nu gaan zetten is reflecteren op jezelf.
- Schooldag-droomdag: Geef leerlingen opdracht om zich voor te stellen hoe de eerste dag op de nieuwe school eruit ziet. Dat kan een verhaal zijn maar ook een fragment uit hun dagboek. Geef ze de eerste zin om het makkelijker te maken: “Als je ’s ochtends wakker wordt en de slaap uit je ogen wrijft, weet je meteen dat het een spannende dag wordt. Je gaat voor het eerst naar de middelbare school!”
- Talententrap: Op de tekening van een trap beschrijven leerlingen van de onderste tree naar de bovenste hun kwaliteiten en talenten. Door dit zo uit te werken, ontdekken ze waar ze goed in zijn, wat ze leuk vinden en wat ze nog willen leren. En het helpt om samen met de leerling te bespreken bij welk schooltype of onderwijsconcept deze talenten passen.
- Toekomstbrief aan jezelf: Geef je leerlingen de opdracht om een brief aan zichzelf te schrijven als ze in het tweede jaar van de middelbare school zitten. “Wat voor school heb je gekozen? Hoe gaat het daar? Hoe voel je je op die school?”
- Schoolkeuze-kwartet: Maak samen kaartjes met verschillende eigenschappen, kenmerken en vaardigheden. Leerlingen verzinnen zelf de tekst voor de kaartjes en schrijven die ook zelf. Daar staat dan bijvoorbeeld op ‘houdt van techniek’, ‘heeft veel vrienden nodig’, ‘wil alleen maar gym’ en andere bijzonderheden. Met ca. 20 kaartjes kun je 5 kwartetten maken. Laat de leerlingen daarna in groepjes een kwartetspel spelen. Daarna bespreek je welke kaarten bij wie passen.

Bespreek het met anderen
Met elkaar en met mensen om je heen praten over de voor- en nadelen van scholen helpt je leerlingen om een goed gevoel te krijgen bij hun schoolkeuze.
- Schoolkeuze-stellingenspel: Leg je leerlingen deze stelling voor: Een grote school is leuker dan een kleine school. Ga meet de leerlingen het gesprek aan door ze eerst te laten kiezen wat ze van deze stellingen vinden: Eens, oneens of twijfel. En laat ze beargumenteren waarom ze die keuze hebben gemaakt.
- Interviews met ouder, oudere broer of zus: Geef de leerlingen opdracht om aan een ouder of verzorger, een oudere broer of zus, of een ander ouder familielid 3 vragen te stellen over hun middelbare schooltijd. Ze schrijven de antwoorden op de vragen op en presenteren dat in een volgende les.
- Speeddate met klasgenoten over schoolkeuze: Laat leerlingen met z’n tweeën praten over hun voorkeuren voor school en opleiding. Geef ze per duo max. 5 minuten. Daarna bespreken wat ze is opgevallen over wat ze te horen kregen maar ook over wat ze over zichzelf ontdekten.

Gebruik moderne media
Leerlingen van nu zijn al behoorlijk bedreven met maken van foto’s, video’s, podcasts en filmpjes. Visualiseren van de stappen op weg naar de middelbare school helpt ze meer zelfvertrouwen te krijgen.
- Vlog over de schoolkeuze: Zet een camera neer met microfoon (kan ook een smartphone zijn) en laat de leerlingen in 1 minuut vertellen hoe zij hun schoolkeuze aanpakken. Die minuut kan ook gaan over wat ze er spannend, leuk of spannend aan vinden.
- Video of podcast over top-3-scholen: In duo’s of groepjes maken de leerlingen een video of podcast over de top 3 van hun favoriete scholen. Ze moeten dit doen alsof ze ‘influencers’ zijn met een eigen kanaal op YouTube.
- Maak een informatiefolder voor groep 7: Laat leerlingen uit groep 8 hun kennis en ervaringen delen met kinderen uit groep 7. Dat kan een folder of brochure zijn met foto’s, maar mag ook in een instructiefilmpje natuurlijk. De centrale vraag is: “Wat moet je écht weten over de middelbare school?”
