Themascholen

Wat is het?
Op een begaafdheidsprofielschool krijgen hoogbegaafde en getalenteerde kinderen speciale aandacht. Bijvoorbeeld om te voorkomen dat deze leerlingen zich niet gaan vervelen en daardoor niet zo goed presteren als ze willen.

Wat kun je ermee?
Je kunt als hoogbegaafde of getalenteerde leerling veel uitdaging verwachten. Zo kun je meedoen aan speciale projecten, extra vakken doen, sommige vakken op een hoger niveau volgen of in bepaalde vakken eerder eindexamen doen. Kortom: het doel is dat je je de schooltijd leuk blijft vinden.

Lees ook het artikel over begaafdheidsprofielscholen in de VO Gids.

Meer informatie over begaafdheidsprofielscholen

Wat is het?
Een cultuurprofielschool is een middelbare school waar extra veel kunst en cultuur op het rooster staat. Houd je van tekenen, zingen, dansen, toneel? Dan krijg je daar extra lessen over. En in de gewone vakken is er ook veel aandacht voor cultuur.

Wat kun je ermee?
Je kiest voor een cultuurprofielschool als je cultuur leuk vindt, want dan krijg je een leuke middelbareschooltijd en dat plezier zorgt meestal voor goede schoolresultaten in alle vakken. En je leert creatief denken, wat later in ieder beroep handig is. Op een cultuurprofielschool haal je een gewoon diploma van vmbo, havo of vwo, zodat je daarna ook naar een hoger niveau kunt gaan.

Kies je voor een cultuurprofielschool, reken dan maar op veel naschoolse activiteiten. Want leerlingen blijven vaak langer om te repeteren of met elkaar te oefenen in een band.

Meer informatie over de cultuurprofielschool en waar je ze vindt

Kwaliteit en keurmerk
De Vereniging CultuurProfielScholen (VCPS) controleert de kwaliteit van deze scholen en geeft een keurmerk af. Dat keurmerk is een teken dat cultuureducatie een gelijkwaardige positie inneemt in alle leergebieden.

Meer informatie over de VCPS

Wat is het?
DaMu betekent Dans en Muziek. Er zijn in Nederland 13 VO-scholen die officieel een DaMu-school zijn. Deze scholen werken samen met dans- en muziekopleidingen op een hbo in de buurt. Zo werkt bijvoorbeeld het Gerrit van der Veen College in Amsterdam samen met het Conservatorium van Amsterdam, de Academie voor Theater en Dans, de Nationale Balletacademie en het Lucia Marthas Institute for Performing Arts.

Wat kun je ermee?
Hele talentvolle kinderen volgen op een DaMu-school voortgezet onderwijs, dat ze combineren met een dans- of muziekopleiding aan een academie. In het lesrooster wordt er rekening gehouden met de uren van je dans- of muziekopleiding. En je haalt ook je havo- of vwo-diploma.

Financiële ondersteuning
Woon je ver weg van een DaMu-school, dan moet je veel reizen of soms zelfs doordeweeks in een gastgezin wonen. Je ouders (of verzorgers) kunnen dan een zogenoemde tegemoetkoming in de reiskosten aanvragen. Deze vorm van onderwijs moeten je ouders ook melden bij de Sociale Verzekeringsbank, want misschien ontvangen ze dan dubbele kinderbijslag. Meer informatie op de website van de Sociale VerzekeringsBank (SVB).

Waar vind je een DaMu-school?
De erkende DaMu-scholen staan in Amsterdam, Rotterdam, Arnhem, Maastricht, Enschede, Den Haag, Tilburg, Bergen op Zoom, Venlo, Groningen en Haren. Bekijk alle DaMu-scholen

Wat is het?
Op een Eco-School leer je hoe je zelf kunt bijdragen aan een duurzame wereld. Op zo’n Eco-School ga je met andere leerlingen projecten doen om je eigen school van binnenuit te verduurzamen. Om de naam Eco-School te krijgen moet een school aan bepaalde eisen voldoen.

Wat kun je ermee?
Als leerling op een Eco-School haal je een gewoon VO-diploma, terwijl je meewerkt aan een duurzame wereld. Je leert bijvoorbeeld hoe je afval kunt verminderen, hoe je duurzaam kunt omgaan met energie en hoe je zuinig kunt zijn met water. Zo draag je een steentje bij aan een duurzame wereld. Dat is kennis waar je de rest van je leven wat aan hebt. Je bent op een Eco-School deel van een wereldwijde beweging, want er zijn al 19 miljoen leerlingen op 59.000 Eco-Schools in 68 landen. In Nederland zijn meer dan 160 Eco-Schools in het basis- en voortgezet onderwijs.

Meer over het keurmerk Eco-Schools en verhalen van deelnemende scholen

Wat is het?
Een Global Citizen School heeft een internationaal programma voor álle leerlingen van vmbo, havo en vwo. Vanaf de brugklas tot je eindexamen is er aandacht voor internationale onderwerpen, binnen en buiten de lessen in álle vakken. Ook is er vaak extra tijd voor onderwijs in andere talen. En zijn er uitwisselingen met scholen in het buitenland. Zo wordt je écht een wereldburger!

Wat kun je ermee?
Een Global Citizen School bereidt je voor op de internationale samenleving en arbeidsmarkt. Bijvoorbeeld als je later in het buitenland wilt studeren of werken is dat handig. Er zijn in Nederland 74 Global Citizen Scholen. Bekijk hier welke scholen dat zijn.

Meer over het netwerk van Global Citizen Scholen

Wat is het?
In het hele land kun je Groen onderwijs volgen op verschillende niveaus.  ‘Groen’ is een profiel in de bovenbouw van het vmbo, maar je vindt dit profiel niet op iedere vmbo. Er is ook het Groene Lyceum, een vmbo-mbo-opleiding in één. Na het Groene Lyceum kun je doorstromen naar het hbo (hoger beroepsonderwijs). Je krijgt op alle ‘groene scholen’ veel praktijkvakken die met landbouw en dierenverzorging te maken hebben.

Wat kun je ermee?
Op een ‘groene vmbo-school’ leer je alles over planten, dieren en voeding. Vaak zijn er dieren op school die je leert verzorgen. Maar je leert ook alles over kweken, verwerken en bereiden van producten in de landbouw. En over aanleggen van tuinen en parken. Je behaalt een vmbo-diploma waarmee je verder kan op het mbo (middelbaar beroepsonderwijs). Als je iets anders wilt doen dan de groene sector, dan kan dat ook.

Doe je het Groene Lyceum, dan heb je bij je eindexamen al meteen een mbo-diploma en kun je doorleren op het hbo. Het Groene Lyceum is daarom meer geschikt voor leerlingen met een havo/vwo-advies.

Meer informatie over groen vmbo

Meer informatie over Het Groene Lyceum

Wat is het?
Het International Business College (IBC) is een programma voor talentvolle havo-leerlingen in de bovenbouw met het profiel Economie en Maatschappij (E&M). Op de andere 4 dagen is er een normaal lesprogramma. Eén dag per week ben je bezig met ondernemen: zo start je bijvoorbeeld een onderneming en bezoek je bedrijven.  Je leert wat een ondernemer is, je krijgt extra spreekvaardigheid in het Engels en boekhouden. Soms krijg je gastlessen van ondernemers of je gaat op bedrijfsbezoek.

Wat kun je ermee?
Je wordt extra uitgedaagd en je bereidt je voor op het hoger beroepsonderwijs (hbo). Je ontdekt en ontwikkelt je talenten op het gebied van ondernemen.

Meer lezen over business-scholen

Wat is het?
De term Internationaal Baccalaureate® (IB) staat voor een internationaal onderwijsprogramma dat leerlingen voorbereidt op de universiteit. Het IB-diploma is erkend en staat gelijk aan het vwo (voorbereidend wetenschappelijk onderwijs).

Wat kun je ermee?
Een IB-diploma staat hoog aangeschreven op internationale en nationale universiteiten. Dus als jij later graag in het buitenland wil studeren, dan hoef je met dit diploma bijvoorbeeld geen toelatingstoetsen voor het vak Engels meer te doen. Ook kun je voorrang krijgen bij lotingen of buitenlandse stages.

Meer over het International Baccalaureate (IB) 

Meer over het programma  International Baccaleaureate

Wat is het?
Op een Olympiadeschool ontdek je welke talenten je hebt en kun je je verder ontwikkelen in een stimulerende omgeving. Olympiades op een school zijn vooral in de exacte vakken, bijvoorbeeld wis- en natuurkunde.

Wat kun je ermee?
Als je meedoet aan een olympiade kun je je extra verdiepen in een exact vak zoals wiskunde, scheikunde en natuurkunde. Je wordt uitgedaagd om je (nog niet zichtbare) talenten te verbreden en jezelf te laten zien.

Meer lezen over wat olympiades zijn

Wat is het?
Het Pre-University College (PRE)  is een extra programma voor leerlingen in de bovenbouw van het vwo, meestal vanaf de vierde klas. Je leert in dit programma wat wetenschappelijk onderzoek inhoudt en werkt mee aan je eerste echte onderzoek.

Wat kun je ermee?
Het Pre-University programma is een goede voorbereiding op de overstap naar de universiteit met je vwo-diploma op zak. Middelbare scholen die het PRE aanbieden, werken samen met een of meer universiteiten in de regio. Zit je op zo’n school, dan word je uitgenodigd voor speciale colleges en masterclasses bij de universiteit. Je begint je eerste universitaire studiejaar met een voorsprong.

Op de websites van universiteiten staat meer informatie:
Universiteit Leiden
University of Twente
Radboud Universiteit Nijmegen
Technische Universiteit Delft
Vrije Universiteit Amsterdam

Wat is het?

TechMakers is een speciaal onderwijsprogramma voor techniek en technologie. Je werkt aan praktijkopdrachten en bent al snel een echte TechMaker. Ook leer je welke beroepen er passen bij een TechMaker.

Wat kun je ermee?
Meteen in het eerste jaar krijg je praktijklessen in de techniek en technologie. Je leert samen te werken aan opdrachten en je bezoekt bedrijven die in de techniek en technologie werken. Ook neem je een kijkje in het vervolgonderwijs op een mbo en hbo.

Meer informatie over TechMakers

Wat is het?
De Techmavo is een vmbo-opleiding voor leerlingen die de theoretische leerweg of gemengde leerweg volgen, waarbij er vanaf het eerste jaar extra technieklessen worden gegeven. Je leert werken met bijvoorbeeld 3D-printen en robotica. En je doet stages bij bedrijven en je krijgt excursies.

Wat kun je ermee?
Na de Techmavo heb je een diploma vmbo-t of vmbo-gl. Je kunt dan een technische opleiding op niveau 4 aan het mbo doen. Wil je liever doorleren op de havo, dan kun je ook daar instromen in het profiel Natuur & Techniek. De Techmavo is een goede route als je verzekerd wilt zijn van een baan, omdat er veel werk is voor goed opgeleide technici.

Wat is het?
Op sommige scholen voor havo, vwo of gymnasium kun je kiezen voor het Technasium. Je kiest dan in de brugklas voor het vak Onderzoek en Ontwerpen (O&O). Samen met je klasgenoten werk je aan opdrachten van bedrijven. Bijvoorbeeld een duurzame stad ontwerpen, een oplossing voor een milieuprobleem of een nieuwe tool ontwikkelen.

Wat kun je ermee?
Je leert samenwerken, projectmatig werken, organiseren, creatieve oplossingen bedenken, onderzoek doen en werken met modern gereedschap. En je leert welke beroepen in de technische sector bij jou passen. Je sluit het Technasium af met een meesterproef. Daarmee kun je meteen verder studeren aan een technische hogeschool of universiteit.

In Nederland zijn er ruim 100 scholen aangesloten bij de Stichting Technasium. Je ziet het in dit filmpje.

Wat is het?
Op een Topsport Talentschool combineer je de gewone vakken met sporttrainingen en wedstrijden. Daarvoor moet je officieel de talentstatus van NOC*NSF hebben. Heb je die nu nog niet, maar denk je dat je die wel zal krijgen, dan kun je kiezen voor een middelbare school met een Topsport Talentafdeling. Later stap je dan vrij eenvoudig over.

Wat kun je ermee?
Je kunt op een Topsport Talentschool een gewoon schooldiploma halen, terwijl je ook veel aandacht aan je sport besteedt. De school maakt in overleg met jou en je ouders een passend lesrooster. Zodat je het gewone schoolwerk bij kunt houden terwijl je ook naar je trainingen kunt. Het is immers belangrijk dat je later toch een diploma van vmbo, havo of vwo hebt.

Er zijn Topsport Talentscholen in het hele land. Kijk in de SchoolWijzer of er een TopsportTalentschool in jouw buurt is.

Wat is het?
Kies je voor een school met tweetalig onderwijs (tto), dan krijg je vanaf de brugklas veel vakken in die tweede taal. Meestal is dat Engels, soms Duits (vooral in het oosten van Nederland). Je leert die tweede taal dus niet alleen bij de taallessen. Ook vakken als geschiedenis, aardrijkskunde, tekenen en gymnastiek krijg je in die tweede taal. Zelfs je schoolboeken voor die vakken zijn in die taal. Dus voor je het weet, spreek je vloeiend twee talen!

Vwo, havo en vmbo
Op tto-scholen voor havo en vwo krijg je de helft van je lessen in de tweede taal. Op vmbo-scholen voor tweetalig onderwijs is dat voor 30 procent van de lessen. Ook zijn er vaak excursies en uitwisselingen met buitenlandse leerlingen. Het eindexamen is gewoon in het Nederlands en je behaalt een Nederlands schooldiploma met een tto-certificaat.

Wat kun je ermee?
Je wordt heel goed in een andere taal. Dat is handig als je later in het buitenland wilt studeren of bij een internationaal bedrijf gaat werken.

Tto of versterkt Engels?
Er zijn inmiddels ruim 130 scholen die tweetalig onderwijs aanbieden. Deze zijn allemaal lid van het Netwerk tto van Nuffic, de Nederlandse organisatie voor internationalisering in het onderwijs.

Er zijn ook scholen die ‘versterkt Engels’ aanbieden. Daar krijg je extra lesuren Engels volgens een aparte methode: Fast Lane English of Cambridge English. Wil je weten wat het beste bij jou past, tto of versterkt Engels, lees dan de brochure ‘Zo maak je de keuze’ van Nuffic.

Meer informatie over tweetalig onderwijs vind je in de VO Gids.

Wat is het?
Op een Unesco-school leer je over vrede en mensenrechten, armoedebestrijding, duurzaamheid, cultureel erfgoed en andere thema’s van Unesco.  Je krijgt gastlessen en er is jaarlijks een Unesco-scholendag. Veel Unesco-scholen organiseren bovendien themaweken, uitwisselingen en excursies. Zo leer je hoe jij zelf kunt bijdragen aan veiligheid, verdraagzaamheid en het milieu in de wereld.

Unesco is een organisatie van de Verenigde Naties met het hoofdkantoor in Parijs. Er is een wereldwijd netwerk van ongeveer 10.000 Unesco-scholen. Het netwerk controleert de kwaliteit van het programma op deze Unesco-scholen.

Wat kun je ermee?
Je leert meer begrip te hebben voor andere landen en culturen. Ook leer je wat je zelf kunt doen om de wereld  veiliger en schoner te maken. Je volgt deze lessen naast je gewone lessen en behaalt een gewoon Nederlands schooldiploma.

Meer informatie over Unesco-scholen

Wat is het?
Op een VECON Business School (VBS) leer je wat ondernemerschap is. Je kunt meedoen aan een programma van projecten en modules om je ondernemersvaardigheden te ontwikkelen. Je leert bijvoorbeeld over inkoop en verkoop, marktonderzoek, boekhouden en beleggen. Soms komen ondernemers gastlessen geven, je kunt meedoen aan een Business Game of je gaat op bezoek bij een bedrijf. Bovendien zetten leerlingen van een VBS in groepjes al snel een echte onderneming op. Zo leer je samenwerken met een team en kansen zien en benutten.

Wat kun je ermee?
Je leert veel van economie en ondernemen. Naast je gewone schooldiploma van vmbo, havo of vwo ontvang je een certificaat van de Vecon Business School. Daarmee ben je optimaal voorbereid op een economische vervolgstudie.

In Nederland zijn er 71 VO-scholen met een certificaat Vecon Business School. (Vecon staat voor Vereniging van leraren in economisch-maatschappelijke vakken).
Meer informatie over de Vecon Business School

Wat is het?
WON betekent Wetenschapsoriëntatie Nederland. Het is een netwerk van ongeveer 40 scholen waar je vanaf het eerste vwo-leerjaar al leert wat wetenschap inhoudt. Je leert hoe je een onderzoek moet opzetten, wat analyseren is en je leert kritisch denken. Op bijna alle WON-scholen krijg je het vak wetenschapsoriëntatie. Soms komen wetenschappelijke onderzoekers een gastles geven.

Wat kun je ermee?
Je leert op een WON-school de vaardigheden die je later op de universiteit nodig hebt. Je ontwikkelt al vroeg een nieuwsgierige, kritische wetenschappelijke houding. Er worden ook (wetenschappelijke) wedstrijden gehouden tussen WON-scholen. Deze scholen werken bovendien samen met universiteiten.

Meer informatie over WON

Of kijk een filmpje waarin WON-leerlingen vertellen over hun eigen onderzoek, zoals tweedeklassers van het Stedelijk College in Eindhoven. Die onderzochten of paarden sneller taken leren door ze met eten te belonen of alleen door ze complimenten te geven (stembeloning).