Je schooladvies is best belangrijk. Je ouders of verzorgers en je leraar hebben jou zien groeien en je ontwikkelen en je leren kennen. School en beroep hangen samen, dat is waar. En misschien kom je er op de middelbare school achter wat voor jou de goede richting is. Bovendien kun je beroepen op verschillende niveaus uitoefenen. Dus is uiteindelijk niet het schooladvies het belangrijkste, maar dat wat jij wilt!
School en beroep
Bij de keuze voor een school kun je uitgaan van wat je leuk vindt. Ook al weet je nu al wel wat je later wilt worden en welk beroep dat is. Je komt er op school wel achter of je dat na een paar jaar nopg steeds wilt of dat je toch liever iets anders gaat doen. Want misschien ontdek je wel dat je een heel ander talent hebt dan je dacht. Je ontdekt stap voor stap welke mogelijkheden je hebt en welk beroep of welke richting het beste bij jou past.
Hoe belangrijk is het schooladvies?
Wanneer mag ik een profiel kiezen?
Naar welk schooltype je ook gaat, je hoeft pas vanaf het 3e jaar (bovenbouw) een profiel te kiezen. En met dat profiel kies je voor het eerst de richting van je toekomstige beroep.
Op de havo en het vwo zijn de profielen nog heel breed. Toch bepaal je daarmee al een beetje wat je later wilt doen. Want in het 3e jaar weet je al in welke vakken je goed bent en waar je niet zo goed in bent. Dus je kunt de brugklas doen zonder te kiezen, daar heb je nog tijd voor. Genoeg tijd om te ontdekken wat je talenten zijn.
Uit welke profielen kan ik kiezen?
In de bovenbouw van het vmbo (behalve vmbo-tl) kun je kiezen uit 10 profielen:
- Economie en ondernemen (E&O)
- Horeca, bakkerij en recreatie (HBR)
- Zorg en welzijn (Z&W)
- Groen
- Bouwen, wonen en interieur (BWI)
- Produceren, installeren en energie (PIE)
- Mobiliteit en transport (M&T)
- Media, vormgeving en ICT (MVI)
- Maritiem en techniek (MT)
- Dienstverlening en producten (D&P)
In de bovenbouw van vmbo-tl kun je kiezen uit:
- Techniek
- Zorg en welzijn
- Economie
- Landbouw
In de bovenbouw van de havo en het vwo kun je kiezen uit vier profielen:
- Cultuur en maatschappij (C&M)
- Economie en maatschappij (E&M)
- Natuur en gezondheid (N&G)
- Natuur en techniek (N&T)
Hoe weet ik waar ik goed in ben?
Vaak is het beroep dat je wilt doen iets waar je talent voor hebt. En dat talent kan van alles zijn: een mooie zangstem hebben, heel hard kunnen rennen, taarten bakken en versieren, 3 vreemde talen leren, een eigen bedrijfje beginnen. Of misschien heb je wel 4 talenten en weet je niet welke je moet kiezen om in verder ter gaan. Of je hebt echt geen idee waar je goed in bent.
Dat kan en mag allemaal, want de komende jaren op de middelbare school wordt vanzelf duidelijk waar je talenten liggen. Je gaat van alles leren en je gaat ook experimenteren en proberen. Zo kom je erachter wat je leuk vindt en wat je goed afgaat. Misschien ontdek je wel dat je iets héél anders wilt doen dan wat je nu denkt.
Moet ik een sector kiezen voor een beroep?
Wat je na je eindexamen gaat doen, ligt nu nog niet vast. Misschien kom je er na een tijdje achter dat er ook andere beroepen zijn die je leuk vindt en die bij je talenten passen.
Je kunt ervoor kiezen om een beroepsopleiding te gaan doen in een bepaalde sector. Voorbeelden van sectoren waaruit je kunt kiezen zijn de bouw, de zorg, in het onderwijs, in de detailhandel (retail), bij de politie, in de horeca enzovoorts.
Misschien wil je liever na je middelbare school doorleren om bijvoorbeeld les te geven aan een hogeschool of universiteit. Dan kun je aan andere mensen vertellen hoe zij hun beroep moeten uitoefenen. En soms weet je het na je eindexamen nog steeds niet. Dat is geen probleem, je kunt ook dan nog een beroep kiezen.
Welke beroepen kan ik kiezen in een sector?
Sector: de zorg
Wil je later graag in een ziekenhuis werken? Dan zijn er veel beroepen waaruit je kunt kiezen. Bij ieder beroep staat op welk niveau je eindexamen moet doen.
- Arts > vwo
- Fysiotherapeut > havo
- Verpleegkundige > vmbo
- Ambulancemedewerker > vmbo
- Apotheker > vwo
- Apothekersassistent > vmbo
- Anesthesist > vwo
- Receptionist > vmbo
Sector: Dieren (Groen of Natuur & Welzijn)
As je met dieren wilt werken, kun je kiezen voor bijvoorbeeld
- Asielmedewerker > vmbo
- Boswachter > vmbo of havo
- Dierenarts > vwo
- Dierenartsassistent > vmbo
- Dierverzorger in een dierentuin > vmbo
- Directeur van een dierentuin > havo of vwo
- Docent paardensport > havo
- Manegehouder > vmbo of havo
- Veehouder > vmbo of havo
Sector: de bouw
In de bouwsector zijn er beroepen op alle niveaus.
- Architect > vwo
- Aannemer > vmbo of havo
- Bouwkundig tekenaar > vmbo of havo
- Elektrotechnicus > vmbo
- Timmerman > vmbo
- Planoloog > havo of vwo
- Waterbouwkundige > havo of vwo
- Werktuigbouwkundige > vwo
- Wegwerker > vmbo
- Stukadoor > vmbo
Werken in de winkel
Kijk hier eens hoe leuk het is om in een winkel te werken!
Tip: Dit kun je worden
Je hoeft nu nog niet te kiezen, maar het is leuk om te kijken wat voor beroepen er allemaal zijn.
Kijk welke richting je leuk vindt in het MBO Kompas of bekijk de beroepen in die verschillende richtingen.
